تغذیه واثرات آن بر یادگیری
دوران جنینی و سال تولد مهمترین دوران رشد یک کودک است و رسیدن مواد مغذی اعم از پروتئین، انرژی و ریز مغذیها نقش بسیار مهم و اساسی در رشد او تا قبل از مدرسه دارد. عوارض بعضی از این کمبودها اگر کودک با آن روبرو شده باشد در سنین مدرسه غیر قابل جبران است.
اگر دانش آموزان از تغدیه مطلوب برخوردار باشد و بتواند انرژی مورد نیاز روزانه خود را به آسانی تأمین نماید از نظر فعالیتهای فکری و جسمی کارایی مطلوبی خواهند داشت در غیر انصورت دچار خستگی ، ناتوانی و ضعف می شود. امروزه تغذیه یکی از ارکان مهم در موفقیت تحصیلی دانش آموزان می باشد ، تحقیقات نشان می دهد کودکانی که صبحانه می خورند در مقایسه با دسته ای که نمی خورند در ریاضی عملکرد بهتری دارند.
کم خونی: یکی از دلایل عدم یادگیری و تمرکز ا ست ، کمبود آهن و ویتامین این عارضه رادارد که موجب کاهش قدرت یادگیری و تمرکز و حتی یادآوری مطالب در افراد می شوند ، لذا مصرف مرتب گوشت قرمز و ماهی به خصوص ساردین توصیه می شود زیرا ساردین علاوه بر مواد یاد شده ، سرشار از اسیدهای چرب امگا سه نیز هست که بر تقویت فعالیتهای ذهنی مفید تاثیر بسزایی دارد.
ویتامین B2 یا ریبوفلاوین : در ساختمان غشاء میلین شرکت داشته و زمانی که ویتامین B2 در بدن کم باشد اختلال در ارتباطات عصبی ایجاد می شود . منابع ویتامین B2 شامل شیر ، تخم مرغ ، جگر ، گوشت قرمز و ماهی می باشد.
ویتامین B1 : در انتقال امواج عصبی و ارتباط انسان با محیط خارجی نقش مهمی دارد.منابع ویتامین B1 شامل تخم مرغ ، جگر ، گوشت قرمز ، ماهی ، گوشت پرندگان و حبوبات می باشد.
کلسیم : عامل مؤثر دیگری در یادگیری است نقش کلسیم در ساختمان اسکلت بدن و آنزیم ها مهم می باشد.منابع کلسیم شامل شیر ، ماهی ، پنیر و ماست است.
یـد: ماده مغذی دیگری است که کمبود آن باعث کند ذهنی ، کاهش آموزش پذیری و ضعف قوای جسمی است . منابع ید عبارت است از غذاهای دریایی مثل ماهی ، نمک یددار و کلم و ....
روغن ماهی : روغن ماهی یک ماده غذایی مناسب برای مغز است زیرا DHA (چربی امگا3 موجود در ماهی) التهاب مغز را کاهش می دهد و از آن محافظت می کند.
امگا 3 همچنین در غذهای دریایی ،بنشن ، آجیل و گیاهان دارای برگ سبز ، روغن زیتون وجود دارد ، امگا – 6 و امگا- 3 هر دو از انواع ا سیدهای چرب هستند اما تأثیرات متفاوتی بر عملکرد مغز دارند. امگا-6 بیشتر در روغن ها, چاشنی ها و گوشت گاو وجود دارد.
تخم مرغ : منبع ارزان و مفیدی از مواد مغذی می باشد ، مصرف تخم مرغ علاوه بر حفظ سلامت بدن جهت عملکرد ذهنی نیز مفید است .
همچنین شیر ، جگر ، تخم مرغ و بادام زمینی که از منابغ غذایی کولین هستند برای حافظه و یادگیری مفیدند. تحقیقات ثابت کرده است در اثر کاهش اسید فولیک ، ویتامین هایB6 و B12 در خون مشکلاتی نظیر اشکال در یادآوری و تمرکز حواس بوجود می آید. مواد حاوی اسید فولیک شامل : میوه ها(پرتغال و توت فرنگی)،بنشن (عدس، سویا) فرآورده های غلات و سبزیجات با برگهای سبز تیره (کلم بروکلی، نخودفرنگی)
می باشد.
توصیه های روزهای سخت امتحان:
برخی از مواد معدنی بیشتر از بقیه در ایــن روزها مورد نــیازند، اولین آنها ویتامینــهای گروه B می باشد. ویتامین ها در غلات، جگر، گوشت و لبنیات بیشتر یافت می شوند. در این مواد علاوه بر این دسته از مواد مغذی ترکیب دیگری به نام ساپونین نیز وجود دارد که هم ضد اضطراب است و هم آرام بخش است. سبزیهایی مانند ریحان، نعناع به دلیل خاصیت ضد افسردگی و تقویت کنندگی سلولهای سیستم عصبی و کاهو به دلیل کلسیم، پتاسیم و ترکیبی به نام لاکتوکاریوم در تسکین اضطراب بسیار مفید است. خوردن صبحانه از ضروریات زمان امتحان می باشد. همچنین خوردن غذای سبک و پرهیز از غذای پرحجم مثل آبگوشت توصیه می شود. نان و پنیر و گردو، کره و عسل، کیک ساده عصرانه به همراه چای یا شیر با آبمیوه، عصرانه مفیدی برای دانش آموزان می باشد و از آنجاکه اوج ساعت های مفید درس خواندن و مرور مطالب بین ساعت 5 عصر تا 9 شب است بنابراین در این فاصله توصیه می شود هر یک تا یک و نیم ساعت یکبار خوراکی مفیدی به فرزندانتان بدهید. خوراکی های مفید مثل انواع آجیل خام، انواع میوه و شیر و ... را فراموش نکنید.